VCT เขย่าลงทุน Startup AI/Deep Tech ใน UK: วิกฤต 2026?

อนาคตของสตาร์ทอัพ AI และเทคโนโลยีเชิงลึกในสหราชอาณาจักรกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งสำคัญ หลังจากการปรับลดสิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับกองทุน Venture Capital Trust (VCT) ซึ่งเป็นแหล่งเงินทุนสำคัญสำหรับธุรกิจนวัตกรรมเหล่านี้ การเปลี่ยนแปลงนโยบายนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ความต้องการเงินทุนสำหรับบริษัทที่เน้นเทคโนโลยีขั้นสูงกำลังพุ่งสูงขึ้น ทำให้เกิดคำถามว่า สหราชอาณาจักรจะยังคงเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมที่ดึงดูดการลงทุนได้หรือไม่

นักลงทุนที่เคยพิจารณากองทุนลดหย่อนภาษี TESG เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการออมระยะยาว และแสวงหาประโยชน์จากตลาดหลักทรัพย์ โดยมีเป้าหมายในการลดหย่อนภาษี อาจต้องหันมาทบทวนกลยุทธ์ การลดสิทธิประโยชน์ดังกล่าวไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงแค่กลุ่มนักลงทุนโดยตรงเท่านั้น แต่ยังคลื่นกระทบชิ่งไปยังสตาร์ทอัพขนาดเล็กและกลางที่พึ่งพิงเงินทุนจาก VCTs เพื่อการเติบโตและพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆ ซึ่งรวมถึงบริษัทที่ทำงานด้านปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีเชิงลึก โดยนักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าอาจเห็นผลกระทบชัดเจนขึ้นในปี 2026

สิ่งที่น่ากังวลคือ บทเรียนจากอดีตเมื่อปี 2006 ซึ่งมีการลดหย่อนภาษีจาก 40% เหลือ 30% ทำให้การระดมทุนลดลงถึงสองในสาม อุตสาหกรรมต่างกังวลว่าประวัติศาสตร์จะซ้ำรอย แม้ว่ารัฐบาลจะได้ประโยชน์ทางภาษีเพียงราว 125 ล้านปอนด์ภายในปี 2027-2028 แต่ความเสียหายต่อระบบนิเวศสตาร์ทอัพอาจประเมินค่าไม่ได้ ความต้องการเงินทุนที่มากขึ้นสำหรับธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนสูงอย่าง AI และ deep tech ทำให้ VCTs เป็นเครื่องมือที่สำคัญอย่างยิ่งในการจัดหาเงินทุนก้อนใหญ่

Richard Stone ซีอีโอของ Association of Investment Companies (AIC) ได้แสดงความกังวลว่า การลดหย่อนภาษีนี้อาจทำให้การระดมทุนล่มสลาย เขาย้ำว่านักลงทุนไม่ได้ลงทุนใน VCTs ด้วยแรงจูงใจจากความใจบุญ แต่เป็นการลงทุนที่มองเห็นโอกาสในการสร้างผลตอบแทนที่แข็งแกร่ง เมื่อลดสิทธิประโยชน์ลง ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้น ผลตอบแทนลดลง ส่งผลให้นักลงทุนไม่ค่อยอยากเข้าร่วม

แม้ว่าการเพิ่มวงเงินการลงทุนจะเป็นเรื่องดี แต่ผู้บริหารอย่าง Fraser-Allen จาก Albion VC ชี้ให้เห็นว่าเป็นการ “ให้แต่ก็เอาคืนไปในเวลาเดียวกัน” รัฐบาลกำลังเดินสวนทางกับวาระการเติบโตของตนเอง โดยเปิดโอกาสให้ลงทุนได้มากขึ้น แต่กลับลดแรงจูงใจในการระดมทุน ส่งผลให้ VCTs อาจไม่สามารถเติมเต็มบทบาทในการเป็นแหล่งเงินทุนเชิงกลยุทธ์ได้อย่างเต็มที่

ผลกระทบที่เกิดขึ้นนี้เป็นมากกว่าเรื่องการเงิน แต่เป็นเรื่องของนวัตกรรมและขีดความสามารถในการแข่งขันในระดับโลก สำหรับมนุษย์เงินเดือนที่กำลังมองหากองทุน TESG เพื่อสิทธิประโยชน์ทางภาษีสูงสุด รวมถึงผู้ที่สนใจเรียนรู้เงื่อนไขใหม่ๆ ควรกำหนดแผนการลงทุนอย่างรอบคอบ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงในนโยบายภาษี VCT นี้ เป็นสัญญาณที่บอกว่าภูมิทัศน์การลงทุนกำลังเปลี่ยนไป และอาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ